تبلیغات
.  پایگاه شهید طیاری جیرفت - زیره سیاه یكی از سوغات ارزشمند و مهم استان كرمان است که این استان را وارد سرزمین ضرب المثلها کرده بطوریکه بسیاری از مردم با ضرب المثل معروف زیره به كرمان بردن آشنا هستند .

 پایگاه شهید طیاری جیرفت
 
پایگاه بسیج خواهران شهید طیاری دانشگاه پیام نور شهرستان جیرفت
. .








این روزها فصل برداشت زیره در رویشگاه اصلی آن یعنی استان كرمان است ،زمان برداشت زیره در مناطق مختلف استان بایكدیگر تفاوت دارد و معمولا زمان برداشت آن از اواسط اردیبهشت ماه تا اوایل تیرماه به صورت سنتی در مناطق مختلف است كه این كار توسط كشاورزان و عشایر كوچ رو انجام می‌شود، زیره سیاه که به عنوان نماد ملی کرمان معروف است در حالی مورد بی توجهی قرار گرفته است که این روزها تنها با تلاش افراد محلی و دستفروشان همچنان در سر سفره های ایرانی دیده می شود.

 

مدیرجهاد کشاورزی شهرستان کوهبنان در همین رابطه به ایسنا می‌گوید: پیش بینی می شود در سالجاری 600کیلوگرم زیره سیاه در این شهرستان برداشت شود.

 

"مهدی مسعودی" سطح زیر کشت زیره سیاه را در این شهرستان 45هکتار عنوان کرده و می‌افزاید: برداشت زیره سیاه در شهرستان کوهبنان تا پایان خرداد ادامه دارد

وی با اشاره به اینکه شهرستان کوهبنان از لحاظ تولید سطح زیر کشت رتبه اول استان کرمان رابه خود اختصاص داده است ، تصریح کرد: بیش از 80درصد زیره کوهبنان به استانهای تهران ، اصفهان وکرمان ارسال می‌شود .

 

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان عنبرآباد نیز به ایسنا می‌گوید : از 42 نمونه گیاه دارویی که در پوشش منابع طبیعی این شهرستان قرار دارد زیره به عنوان یکی از شاخص‌ترین گیاه دارویی این شهرستان به شمار می‌رود.

 

"ناصری" تصریح می کند: این گیاه معطر و خوشبو در مناطق معتدل می‌روید و بیش از 8 هزار هکتار از مناطق جبالبارز جنوبی این شهرستان را در بر گرفته است که در هر هکتار آن بیش از یک کیلوگرم زیره به دست می‌آید.

 

وی اذعان کرد: برداشت زیره به همت 10 بهره‌بردار در منطقه جبالبارز جنوبی از اول خرداد ماه آغاز شده و تا 20 خرداد ماه ادامه دارد.

 

"علیزاده" صاحب یکی از عطاریهای مشهور کرمان نیز به ایسنا می گوید : متاسفانه خشكسالی‌های چندساله اخیر باعث كاهش تولید این گیاه شده بود بطوریکه  اكثر رویشگاه‌های زیره سیاه در استان در معرض نابودی بود اما بارشهای خوب امسال باعث شده تا رشد این گیاه دارویی افزایش قابل ملاحظه ای داشته باشد .

 

وی می‌افزاید: تولید زیره به میزان بارندگی بستگی دارد و طی چندسال گذشته كاهش برداشت زیره به دلیل خشكسالی باعث بالارفتن قیمت آن شده بود .

 

علیزاده ادامه می‌دهد: از آنجا كه نقاط رویشی زیره اغلب درمناطق مرتفع با شیب زیاد انجام می‌شود، عمل برداشت با مشكلات زیادی همراه است و هر فرد روزانه فقط می‌تواند بین نیم تا یك كیلو بذر زیره را جمع‌آوری كند.

 

علیزاده می‌گوید: افزایش چرای دام در مراتع و دشت‌های اطراف شهرها، باعث از بین رفتن گیاهانی همانند زیره می‌شود كه به صورت طبیعی در این مناطق می‌رویند و از این رو  باید با عملیات زراعی، نگهداری و حفاظت آنها را تقویت كنیم.

 

وی می‌گوید : زیره كرمان كیفیت بسیار بالایی دارد و سرشار از پتاسیم، فسفر، منیزیم، كلسیم، سدیم و مقدار قابل توجهی آهن است و به دلیل ویتامین‌های A، C،E و B6 و ریبوفلاوین در مصارف غذایی، دارویی و آرایشی بهداشتی استفاده می‌شود.

 

علیزاده می‌گوید: متاسفانه بسیاری از سودجویان زیره سبز را از كشورهای همسایه وارد كشور می‌كنند و با نام زیره  کرمان و با قیمت‌های بسیار بالا می‌فروشند و این عمل یافتن زیره اصل كرمانی را برای مسافران و حتی مردم شهر كرمان بسیار دشوار ساخته است.

 

وی می‌گوید : متاسفانه برخی استانهای همجوار نیز که زیره را کشت می کنند محصول خود را با نام کرمان به بازار مصرف عرضه کنند که بی کیفیتی این محصول موجب ضربه به اعتبار زیره کرمان می شود.

 

علیزاده می‌گوید :هم اکنون برداشت این محصول تنها توسط افراد بومی و عشایری در مناطق صعب العبور و کوهستانی استان کرمان صورت می گیرد و تنها راه دسترسی عطاری ها به این گیاه افراد محلی هستند .

 

"ابراهیمی" یکی از ساکنان جوپار  که هر ساله زیره ای را که خود می چیند برای فروش به بازار کرمان می اورد ، به ایسنا می گوید : خوشبختانه امسال زیره به دلیل بارشهای خوب فصل بهار و اواخر زمستان رشد خوبی داشته است .

 

وی می‌گوید: تنها منبع آبی زیره بارانهای فصلی است زیرا زیره به صورت خود رو در منطقه رشد می کند و هیچ گونه آبیاری مصنوعی برای کشت این گیاه روی نمی‌دهد.

 

ابراهیمی می‌افزاید: برداشت زیره کوهی که در ارتفاعات استان رشد می کند و هر کسی نمی تواند به آن دسترسی داشته باشد کار آسانی نیست و از این رو قیمت بالایی دارد .

 

وی می‌افزاید: باوجود سختی و مشكلات جمع‌آوری زیره، بیشترین عایدات آن نصیب واسطه‌ها و دستفروشان می‌شود و كشاورزان و عشایر از جمع‌آوری و فروش آن سود چندانی نمی برند.

 

"علی رزاقی" پرورش دهنده گیاه نیز به ایسنا می‌گوید : استان کرمان دارای اقلیم های متفاوت از جمله کویری، مدیترانه ای، کوهستانی و سردسیری است که این تنوع اقلیم موجب رشد متنوع انواع گونه های گیاهی در این استان شده است در این میان برخی از گیاهان استان کرمان منحصر بفرد این استان هستند و یا با کیفیت غیرقابل قیاس با سایر استانها رشد می کنند.

 

وی می‌گوید : بدون شک استان کرمان ویترینی از انواع گیاهان دارویی در پهنه گسترده خود است که اکثر این گیاهان نیز به صورت طبیعی و در کوهستانها و دشتهای این منطقه رشد می‌کنند.

 

رزاقی می‌گوید : یکی از منحصر بفرد ترین گیاهان دارویی کرمان که جنبه طعم دهنده به غذاهای ایرانی را نیز پیدا کرده است "زیره سیاه" است که در اکثر کوهستانهای استان کرمان رشد می کند اما بیشترین برداشت از این گیاه دارویی در کوههای  جبالبارز ، جوپار و خبر انجام می شود و می‌توان گفت تلاش افراد بومی این مناطق است که همچنان طعم زیره را در ذائقه ایرانی ها ماندگار کرده است.

 

رزاقی می‌گوید : زیره گیاهی است علفی و دو ساله، به ارتفاع 60 سانتی متر. ساقه های زیره تو خالی، شیاردار و از قاعده، دارای انشعاباتی است. برگ های این گیاه دارای بریدگی زیاد است، به طوری که به صورت نخ مانند درآمده و به رنگ سبز روشن می باشند.

 

وی ادامه می دهد : برگ هایی که در قاعده ی گیاه قرار دارند، دارای دم برگ کوتاه و غلاف مانند هستند. گل های این گیاه، کوچک، سفید و گاهی صورتی، به صورت مجتمع چتر مرکب هستند. میوه های زیره، کشیده و نوک تیز، به طول تا 6 میلی متر و به رنگ قهوه ای و گاهی قهوه ای شکلاتی یا مایل به زرد می باشند. تمام قسمت های گیاه به ویژه میوه ها، دارای بوی خوب و معطر هستند. قسمت مورد استفاده ی زیره، میوه های آن است که به طور مستقیم از آن و یا از اسانس آن، استفاده های بسیار زیاد به عمل می آید.

 

رزاقی می‌گوید : زیره در دو نوع سبز و سیاه موجود است که اگرچه ویژگی‌های تغذیه‌ای نسبتا مشابهی دارند، اما تفاوت‌هایی نیز دارند.

 

وی درخصوص انواع زیره، می‌گوید : دو نوع زیره با نام‌های زیره سیاه و زیره سبز می‌شناسیم که نوع سیاه آن با نام‌های زیره "کرمانی" و زیره "کوهی" و نوع سبز آن به نام "کراویه" معروف است ،  زیره سیاه، باریک‌تر و عطر بیشتری دارد اما زیره سبز حجیم‌تر و عطر کمتری دارد.

 

وی می افزاید: در صورت توجه بیشتر مسئولان این محصول که آب زیادی هم برای کشت نیاز ندارد در کنار محصولات دیگر همچون زعفران می تواند به یکی از مهمترین منابع کشاورزی استان کرمان تبدیل شود.

 

و اما "محمدی" کاشناس تغذیه به ایسنا می‎‌گوید: زیره در گذشته یکی از فراوان ترین و مطبوع ترین گیاهان دارویی کرمان بوده است که به دلیل طعم و خواص دارویی مورد استفاده قرار می گرفته است و هم اکنون نیز در بسیاری از داروها نقش اساسی دارد.

 

وی می افزاید : زیره یکی از قدیمی‌ترین گیاهان معطر ایرانی است که از قرن‌ها پیش در خورش‌ها و نان‌های ما جا خوش کرده است.

 

محمدی می‌گوید: زیره دارای کالری است، ۱۰۰ گرم از آن ۳۷۰ کیلوکالری انرژی دارد ، زیره، قوی‌ترین ضد نفخ گیاهی است و به هضم غذا کمک می‌کند و تشنج و لرزش‌ها را از بین می‌برد.

 

وی ادامه می‌دهد: در تركیب زیره سیاه مقدار قابل ملاحظه‌ای مواد پروتئینی موجود است و در حدود 5-4 درصد اسانس روغنی فرار دارد كه در انواع مختلف آن با توجه به منطقه كشت، مقدار آن متفاوت است، دو ماده شیمیایی موجود در اسانس زیره ( كارون و كارول )، كار عضلات صاف دستگاه گوارش را تسهیل می‌كنند‌. همچنین برعضلات صاف رحم اثرات مفیدی دارند. همچنین جویدن دانه های زیره بعد از غذا، هضم را بهبود می‌بخشد و بوی بد دهان را برطرف می‌كند.

 

محمدی می‌گوید : زیره ادویه‌ بسیار مناسبی برای هضم غذا، سم‌زدایی از بدن، کاهش خطر ابتلا به سرطان‌های گوارشی و کبد است. با مصرف زیره همچنین می‌توان مشکلاتی مثل اسهال، تهوع و کسالت صبحگاهی و سرماخوردگی را درمان کرد. ضمنا اگر بر اثر بیماری یا به هردلیل دیگری ضعیف شده باشید، جوشانده زیره، نوشیدنی مناسبی برای تقویت شما خواهد بود.

 

به گزارش ایسنا ، کرمان سرزمین گیاهان دارویی است ،  زیره هایی از دل خاک کرمان بیرون می آید که عطر و ظرافت و رنگ و مرغوبیتشان همتا ندارد ،  زیره سیاه در كنار پسته یكی از محصولات با ارزش و سوغات مهم استان كرمان است، ولی هنوز این محصول برای برداشت، قیمت‌گذاری و بسته‌بندی متولی ندارد. در حالی كه طی سالیان گذشته اداره كل منابع طبیعی و مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی استان كرمان سعی كرد‌ه‌اند كه با انجام مطالعات پژوهشی و تحقیقاتی به شناخت بیشتر این گونه گیاهی بپردازند، ولی وظیفه و عملكرد آنها فقط در حیطه مسائل تحقیقاتی خلاصه می‌شود و هنوز هیچ سازمان و دستگاهی به عنوان متولی اصلی زیره كرمانی انتخاب نشده است





نوشته شده در تاریخ یکشنبه 20 مرداد 1392 توسط بسیجی
طراح قالب : { }